Home
Το υπέρθυρο, το ανώφλι, το πρέκι στα κτήρια των χωριών μας
- Details
- Written by: Administrator
- Category: Οικία
- Hits: 101647
Οι κατοικίες στην ορεινή Ηλεία από το 18ο αιώνα έως και τα μέσα του 20ου κατασκευάζονταν από τα μπουλούκια όπως λεγόντουσαν τότε οι πλανόδιες ομάδες μαστόρων.
Είπαμε και σε προηγούμενες αναφορές μας, ότι οι ομάδες αυτές ειδικεύονταν και στις λεπτομέρειες της κατασκευής, όπως ήταν οι γωνίες στα ανοίγματα (πόρτες, παράθυρα, φωτοθυρίδες ή κοινώς φεγγίτες, στοές κλπ.).
Εξωτερικά τα ανοίγματα, πλαισιώνονται από λαξευμένους λίθους, ιδιαίτερα επιμελημένους που στηρίζουν τα υπέρθυρα.
Το υπέρθυρο ή ανώφλι ήταν μια διακοσμητική κατασκευή από καλοπελεκημένη πέτρα που βρίσκεται πάνω από θύρα ή παράθυρο.
Read more: Το υπέρθυρο, το ανώφλι, το πρέκι στα κτήρια των χωριών μας
Κάγκελα, μια ιδιαίτερη τεχνοτροπία στην Ορεινή Ηλεία
- Details
- Written by: Administrator
- Category: Οικία
- Hits: 91677
Κάγκελα, σκάλες, χαγιάτια και μπαλκόνια στην Ορεινή Ηλεία
Τα παλιά πέτρινα κτίρια της Ορεινής Ηλείας, αποτελούν υπόδειγμα αρχιτεκτονικής, ωστόσο κάποια απ’ αυτά έχουν αφεθεί στην μοίρα τους και έχουν καταντήσει «γέρικα κουφάρια», που χρόνο με το χρόνο αργοπεθαίνουν, γκρεμίζονται και κανείς από τους αρμόδιους, Δήμοι ή υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, δεν ενδιαφέρονται για την τύχη τους.
Αντρώνι_το_σπίτι_του_Κάνταλου
Θα μπορούσαμε όλοι να συμβάλλουμε ατομικά ή συλλογικά με μηδαμινό σχεδόν κόστος και παράλληλα να δώσουμε στους ιδιοκτήτες τους να καταλάβουν, ότι τα κτίρια που διαθέτουν, εκτός από την τεράστια κατασκευαστική αξία που έχουν, είναι σημείο αναφοράς των κατοίκων, αλλά και πόλος έλξης επισκεπτών, πολιτισμών και εποχών.
Τα παραπάνω, εφαρμόστηκαν κατά κάποιον τρόπο στους γειτονικούς μας νομούς, κυρίως στα χωριά της Μεσσηνίας και έτσι διασώθηκαν αρκετά κτίρια είτε εφαρμόζοντας στην τοιχοποιία τους λεπτό στρώμα σενάζ, είτε τοποθετώντας τσίγκους στις στέγες τους για την απομάκρυνση της υγρασίας.
Ενθαρρυντικό όμως είναι, ότι τα τελευταία χρόνια σε κάποια από τα χωριά της Ορεινής Ηλείας, παρατηρούμε να αλλάζει η παλιά νοοτροπία και οι κάτοικοι αποκτούν «κουλτούρα» γύρω από τη διάσωση των παραδοσιακών κτιρίων.
Κάγκελα
Read more: Κάγκελα, μια ιδιαίτερη τεχνοτροπία στην Ορεινή Ηλεία
Χωματόπλινθα, Ωμόπλινθος, Πλίθα, Πλίνθος
- Details
- Written by: Administrator
- Category: Οικία
- Hits: 92935
![]() |
| ΠΕΤΡΑ ΜΕ ΠΛΙΘΑ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΑΠΟ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΗ ΔΙΠΛΑ ΑΠΟ ΤΟΥ ΣΑΛΕΑ Η ΒΙΒΗ ΣΙΝΟΥ ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΝΙΚΑΚΗ |
Η γενιά μου, που προέρχεται λίγα χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου και του μεταπολέμου, είχε την τύχη να ζήσει έστω και λίγο την προ βιομηχανική εποχή, τότε που είχαν την τιμητική τους κυρίως τ´αγνά υλικά που πρόσφερε απλόχερα η γη και η φύση, τότε που στην Ορεινή Ηλεία κατασκεύαζαν τα σπίτια με χωματόπλιθα. Αυτό συνέβη κυρίως στον ορεινό όγκο των χωριών που δεν είχαν κοντά τους πέτρα, όπως είναι το Κούμανι, το Αντρώνι, η Γιάρμενα κλπ.
Το «κόψιμο της πλίθας» έμοιαζε με γιορτή, ήταν σαν πανηγύρι, όπως γινόταν εξάλλου σε κάθε ομαδική εργασία που πραγματοποιήτο στα χωριά μας.
Θα σας μεταφέρω μια δική μου εμπειρία για να σας δείξω τι γινόταν τότε.
Το καλοκαίρι του 1978 θα γκρέμιζα το ξύλινο πάτωμα του σπιτιού μου, στο Αντρώνι. Όταν έφτασε η κανονισμένη ώρα, ήλθαν απρόσκλητα και με τα εργαλεία τους, αρκετά άτομα να με βοηθήσουν.
Έτσι μαζεύονταν σε βοήθεια, σε «ξέλαση»,[1]από συνεταίρους (σέμπρους), φίλους, συγγενείς, μέχρι κουμπάρους, γείτονες, χωριανούς και αλληλοβοηθούνταν σε κάθε εργασία. Ήταν ένα σπουδαίο έθιμο η συλλογική βοήθεια των χωριανών που δυστυχώς έχει εκλείψει πλέον. Όλα σήμερα μετριούνται με το χρήμα.
Πλησίον στο χώρο που θα κατασκευαζόταν το σπίτι, έσκαβαν και έβγαζαν το χώμα που ήθελαν να χρησιμοποιήσουν. Του πρόσθεταν τριμμένο άχυρο και νερό, το ανακάτευαν καλά, το πάταγαν με τα πόδια και το έκαναν μαλακή λάσπη. Τη λάσπη την τοποθετούσαν σε ξύλινο καλούπι που είχε συνήθως θέσεις για τέσσερις (4) ή δύο (2) πλίθες. Το καλούπι δύο θέσεων χωρίς πάτο, διαστάσεων 40x20x15 η κάθε θέση είχε μια χειρολαβή από κάθε πλευρά για την ανύψωσή του. Το τετραθέσιο (4) είχε δύο χειρολαβές από κάθε πλευρά και το σήκωναν δύο άνδρες προσεκτικά για να μην σπάσουν οι πλίθες. Η πάνω επιφάνεια της λάσπης οριζοντιονόταν µε μια σανίδα. Το 2θέσιο καλούπι μπορούσε να το σηκώσει και ένας άνδρας. Υπήρχαν καλούπια έως και 12 θέσεων.
Ο ΒΓΕΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΥΜΠΑΝ – ΑΓΑΣ ή ΡΟΥΜΠΑΝΗΣ
- Details
- Written by: Ηλίας Τουτούνης
- Category: Tουρκοκρατία -1821
- Hits: 83548
Γράφει ο Τουτούνης Ηλίας
Ο Ρουμπάν- Αγάς ή Ρουμπάνης* ήταν ο τελευταίος αγάς του Μπεντενίου (σημ. Πεύκη Ωλένης), με έδρα πρότερο το χωριό Κλειντιά. Ήταν συγγενής του Ραΐτ και του Χασάν Φειδά, όμοιος προς αυτούς, με θηριώδη ένστικτα, κακοηθέστατος πλην δειλού χαρακτήρα, και ως εκ τούτου οι Χριστιανοί ουδόλως τον υπολόγιζαν, μετά του οποίου όμως πάντοτε ευρίσκοντο σε φιλικές σχέσεις.
Είχε ανάκτορο προς το βόρειο μέρος του χωριού και κοντά στο δάσος της Φολόης, μικρό μεν αλλά κομψό και επιπλωμένο. Ήταν και αυτός άγριος διώκτης των ωραίων γυναικών, διατηρούσε πολυπληθές χαρέμι από ωραίες και νεαρές χριστιανοπούλες. Τότε συνέβη επεισόδιο, με ένα γενναίο και ωραίο νέον ονόματι Βγενή, για μια ωραία Μπεντενοπούλα (κοπέλα εκ Μπεντενίου).
Ο Βγενής ήταν εραστής μιας ωραίας χωριατοπούλας, (όπου κατά την παράδοση την Έλεγαν Ελένη), την οποίαν ο Αγάς προόριζε για το χαρέμι του. Αλλά για να την πάρει δια της βίας φοβούταν τον Βγενή και δια τούτο έπρεπε με κάθε τρόπο να τον εκδιώξει. Να τον δολοφονήσει ήταν δύσκολο για τον προσεκτικό Βγενή. Τότε εμηχανεύθη το εξής:
Απέστειλε τον Βγενή με εμπιστευτική επιστολή στον Αγά της Τρίπολης συγγενή του, εις τον οποίον έγραφε ότι ο κομιστής Βγενής για κανένα λόγο δεν πρέπει να επιστρέψει στο Μεντένι, διότι είναι επικίνδυνος και άσπονδος εχθρός του. Ο Βγενής, νέος τότε είκοσι χρονών, ταχυπόδαρος μέχρι απίστευτου βαθμού, έλαβε την επιστολή ανύποπτος για το περιεχόμενό της και πολύ προ της ανατολής του ήλιου αναχώρησε για την Τρίπολη, όπου- στ’ αλήθεια- έφθασε τις βραδινές ώρες, αφού διάνυσε την τεράστια αυτή απόσταση σε διάστημα μόνον λίγων ωρών, και αμέσως του επετράπη να εισέλθει εις τον Αγά στον οποίο του παρέδωσε την επιστολή. Ο Αγάς κατάπληκτος από την ημερομηνία δια την τόση ταχεία άφιξη από το Μπεντένι στην Τρίπολη και μη θέλοντας να πιστέψει τούτω, ερώτησε με απειλές τον Βγενή για να βεβαιώσει πότε έλαβε την επιστολή και πότε αναχώρησε από το Μπεντένι προς την Τρίπολη.
Μετά από τις διαβεβαιώσεις του, ότι έφθασε αυθημερόν, διέταξε αντί να τον κακοποιήσουν, να τον περιποιηθούν, να του δοθούν τροφές και να παραμείνει επί ημέρες για να ξεκουραστεί. Κατά την αναχώρηση του έδωσε μια επιστολή για τον Ρουμπάνη, στην οποίαν έγραφε: «Τέτοια παλικάρια δεν τα χαλάνε!»**
Page 62 of 93

